Οι Ελληνικες Ραδιενεργες Πηγες

Γράφει η Μαρία Κορόγιαννη,     Φυσικοθεραπεύτρια PT, MSc, CPI

Ποιές πηγές χαρακτηρίζονται ραδιενεργές?

Ραδιενεργές λέγονται οι πηγές των οποίων το νερό περιέχει ραδιενεργά στοιχεία.  Ένα στοιχείο ονομάζεται ραδιενεργό όταν, με σταθερούς ρυθμούς στο χρόνο, χάνει σωματίδια (πρωτόνια) και εκλύει ενέργεια, μεταπίπτοντας σε ένα άλλο στοιχείο. Για παράδειγμα ένα κιλό ράδιο (Ra) σε 1.600 χρόνια έχει μείνει το μισό, ενώ το άλλο μισό έχει γίνει μολύβι (Pb).

Τα κύρια φυσικά ραδιενεργά στοιχεία είναι το κάλιο, το ουράνιο, το  θόριο, το ράδιο και το ραδόνιο. Όλα είναι στερεά, εκτός από το τελευταίο που είναι αέριο, και όλα διαλύονται εύκολα στο νερό.

Μια θεραπευτική πηγή οφείλει τη δράση της αφενός στη μεταστοιχείωση του ραδίου, και κυρίως στο ραδόνιο, αφετέρου στα ραδιενεργά στοιχεία, τα οποία παραλαμβάνει το νερό περνώντας μέσα από τα τοιχώματα.

Τα μεταλλικά νερά της Ελλάδας όλα σχεδόν είναι συγχρόνως και ραδιενεργά. Αποτελεί σπάνια εξαίρεση μεταλλική πηγή να μην παρουσιάζει ασθενή ραδιενέργεια. Η ραδιενέργεια των μεταλλικών πηγών μετριέται σε μονάδες Mache. Για να χαρακτηρισθεί μια πηγή ως ραδιενεργή, θα πρέπει το νερό να περιέχει ραδιενέργεια πάνω από 3,5 µονάδες Mache κατά λίτρο.
Όταν η ραδιενέργεια είναι πάνω από αυτά τα επίπεδα, η ιαματική πηγή χαρακτηρίζεται επίσημα ραδιενεργή, και άρα εντάσσεται αυτόματα στις ραδιενεργές ιαματικές πηγές, που έχουν θεραπευτικό αποτέλεσμα λόγω της σύστασης αυτής.

Η ιαματική πηγή 'Λευκάδα', στον Άγιο Κήρυκο Ικαρίας

Η ιαματική πηγή ‘Λευκάδα’, στον Άγιο Κήρυκο Ικαρίας

Ποιές Ραδιενεργές Ιαματικές Πηγές διαθέτει η Ελλάδα?

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ), οι πηγές με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις ραδιενέργειας είναι της Ικαρίας, των Καμένων Βούρλων, του Λουτρακίου Κορινθίας και της Αιδηψού. Αυτές θεωρούνται όχι μόνο από τις παλαιότερες σε αναγνώριση της ιαματικής τους αξίας, αλλά και από τις πιο αποτελεσματικές σε θεραπευτικό αποτέλεσμα για τον λουόμενο.

Οι θερμοπηγές της Ικαρίας είναι μεταξύ των πιο ραδιενεργών πηγών του κόσμου και πολλοί αποδίδουν σε αυτές την μακροβιότητα της πλειοψηφίας των κατοίκων του νησιού.

Συνολικά, στην Ελλάδα έχουμε τις εξής ραδιενεργές πηγές: της Αιδηψού (3,38-3,58 Mache), των Καµένων Βούρλων   (60-280   Mache), της  Ικαρίας   (6,5-754   Mache),   της  Νέας  Απολλωνίας (βυζαντινός λουτήρας, 4,35 Mache), Κύθνου (Κακάβου, 4,1 Mache), Λέσβου (Ευθαλούς,14,7 Mache), Λουτρακίου (31 Mache), Μπάνια Σκρα (3,7 Mache), Νιγρίτας (πόσιµος, 7,1 Mache), Σουρωτής (πόσιµος, 7,2 Mache) και Τραϊανουπόλεως (5,3 Mache).

Ποιές είναι οι θεραπευτικές ενδείξεις των ραδιενεργών πηγών?

Οι ραδιενεργές πηγές ειναι ιδαίτερα αποτελεσματικές σε παθήσεις ή ανισορροπίες του νευρικού συστήματος, στο χρόνιο ή περιστασιακό άγχος και θεωρούνται κατευναστικές για την ψυχική κατάσταση του λουόμενου. Ταυτόχρονα φημίζονται για το άμεσο αίσθημα ευεξίας που προκαλούν από το πρώτο μπάνιο.

Οι ενδείξεις των ραδιενεργών πηγών είναι: αρθρίτιδες, ρευµατισµοί, χρόνιες φλεγµονικές καταστάσεις, νευραλγίες, παραλύσεις, µυασθένειες, υπερκόπωση, αναιµία.Ακόμα έχουμε θετικές επιδράσεις σε νευραλγίες, ριζίτιδες, νεφρίτιδες, στην αποβολή του ουρικού οξέως, στα ηπατικά και αδενικά κύτταρα, στους πνεύμονες και επινεφρίδια, στην ισορροπία του συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού συστήματος.

Τί είναι το ραδόνιο, που συναντάμε στις ιαματικές πηγές?

Μια θεραπευτική πηγή οφείλει τη δράση της αφενός στα ραδιενεργά στοιχεία, τα οποία παραλαμβάνει το νερό περνώντας μέσα από τα τοιχώματα μέχρι να φτάσει στην επιφάνεια, αφετέρου στη μεταστοιχείωση του ραδίου, και κυρίως στο ραδόνιο. Το ραδόνιο εισέρχεται στο σώμα είτε από την αναπνευστική οδό είτε από το δέρμα.

Από το δέρμα εισέρχεται μικρή ποσότητα ραδονίου και παραμένει αυτό 1-2 ώρες μετά το λουτρό. Το ραδόνιο που εισέρχεται στον οργανισμό από την αναπνευστική οδό κατά την διάρκεια του λουτρού, διαχέεται εντός 15΄ στο αίμα και από εκεί στους ιστούς.Το ραδόνιο εισπνεόμενο ή προσροφόμενο από το δέρμα φθάνει λόγω της διαλυτότητάς του στα λιποειδή των νεύρων επιδρώντας ιδαίτερα ευεργετικά στις νευρίτιδες και νευραλγίες.

Image

Οι ραδιενεργές πηγές είναι επικίνδυνες?
Σύμφωνα με τον Dr.Αθανάσιο Α.Σαρακιώτη (Ιατρός –Ρευματολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου Μονάχου, Ιατρός Ρευματολογικής Κλινικής Aσκληπιείου Βούλας), ο οποίος με συγγράματά του έθεσε τη θεραπευτική δράση του χημικού παράγοντα του μεταλλικού νερού, μια εμπειρική γνώση από αρχαιότατους χρόνους, σε σύγχρονη επιστημονική βάση: “Η ραδιενέργεια που έχουν οι ελληνικές ιαματικές πηγές δεν είναι επικίνδυνη, καθώς οφείλεται αποκλειστικά στο ραδόνιο, το οποίο και αποβάλλεται, και όχι σε άλατα ραδίου”.

Ο φυσικοθεραπευτής Φραντζέσκος Φραντζής, συγγραφέας του βιβλίου ‘Οι Ιαματικές Θερμομεταλλικές Ραδιούχες Πηγές Ικαρίας’, επίσης, συμπληρώνει οτι ο τρόπος χρήσης των υδάτων μειώνει αισθητά το ποσόν της ραδιενέργειας. Από το δέρμα (μέσω των εξωτερικών λούσεων δηλαδή) μπορεί να εισέλθει μόνο μικρή ποσότητα ραδονίου, η οποία και παραμένει μόλις για μία-δύο ώρες μετά το λουτρό.  Αυτό μάλιστα συμβαίνει κυρίως σε υπέρθερμα λουτρά, όπως αυτά της Ικαρίας για παράδειγμα, και λιγότερο σε ψυχρά μεταλλικά, όπως αυτά στο Λουτράκι Κορινθίας.

Ο δρ. Ζήσης Αγγελίδης, υδρογεωλόγος, συμφωνεί οτι το ραδόνιο των ιαματικών πηγών απορροφάται ελάχιστα από τον ανθρώπινο οργανισμό, και δε διαπιστώνει κίνδυνο από τα λουτρά σε ραδιενεργές πηγές.

Ο κος Γιώργης Βουγιουκλάκης, Γεωλόγος του ΙΓΜΕ, ο οποίος κλήθηκε να απαντήσει στο αν οι ραδιενεργές πηγές είναι επικίνδυνες για το λουόμενο, ανέφερε τα εξής: ‘Ο κίνδυνος από τη χρήση νερού βεβαρημένου σε ραδιενεργά στοιχεία μπορεί να είναι σοβαρός. Όμως η συντριπτική πλειοψηφία των θερμοπηγών της χώρας μας, και το σύνολο όσων λειτουργούν επίσημα, έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε τέτοια στοιχεία και δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία των χρηστών. Είναι ορθό βέβαια να γίνονται περιοδικά ανλύσεις του νερού και να παρακολουθείται η σύστασή του, ώστε να μην υπάρχει καμιά ανησυχία. (Τα Λουτρά της Ελλάδας’, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2001)

Ακολουθεί απόσπασμα από την ιστοσελίδα της home-biology.gr (Η μεγαλύτερη ελληνική πηγή πληροφόρησης για τις πηγές και τις επιπτώσεις της σύγχρονης ηλεκτρομαγνητικής ρύπανσης), σχετικό με τους κινδύνους από τη ραδιενέργεια στην καθημερινή μας ζωή: 

Οι ραδιενεργές ιονίζουσες ακτινοβολίες, όπως αυτές που συναντούμε στις ελληνικές Ιαματικές Πηγές, υπήρχαν πάντοτε κατά την εξέλιξη του ανθρωπίνου είδους.
Αντίθετα, οι μη ιονίζουσες ακτινοβολίες (από το ηλεκτρικό δίκτυο, τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας, τα ασύρματα τηλέφωνα, WiFi κλπ) είναι επί το πλείστον τεχνητές και έχουν εισαχθεί πολύ πρόσφατα στο περιβάλλον, ενώ σύμφωνα με μερίδα επιστημόνων πολύ χαμηλά επίπεδα έκθεσης σε μη ιονίζουσες ακτινοβολίες μπορούν μακροπρόθεσμα να προκαλέσουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία, μέσω πολλών βιολογικών μηχανισμών που δεν έχουν σχέση με τον ιονισμό.

Επιπτώσεις της Ραδιενέργειας στον άνθρωπο

Οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από την κάθε μορφή ραδιενέργειας εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες όπως το είδος της ραδιενέργειας, την ενεργό δόση ραδιενέργειας, τον ρυθμό ενεργού δόσης, τον χρόνο έκθεσης, από το αν η έκθεση είναι εξωτερική ή εσωτερική, αλλά και από τον χρόνο εξασθένησης του κάθε ραδιενεργού στοιχείου.
Η ραδιενέργεια ενεργοποιεί την παραγωγή ελευθέρων ριζών στα κύτταρα του ανθρωπίνου σώματος και μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στην δομή των χρωμοσωμάτων και της κυτταρικής μεμβράνης (μηχανισμοί που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου).

Ωστόσο, ο άνθρωπος ήταν πάντοτε εκτεθειμένος σε ραδιενέργεια από το φυσικό περιβάλλον και ραδιενεργές εξασθενήσεις γίνονται συνέχεια στο ανθρώπινο σώμα, γεγονός που σημαίνει ότι έχει αναπτύξει κάποιους μηχανισμούς προσαρμογής σε αυτή.

Όπως αναφέρει και η Επιστημονική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τις Επιπτώσεις της Ατομικής Ακτινοβολίας (UNSCEAR) «Η βλάβη από τη ραδιενέργεια συνήθως θα επισκευαστεί από αυτές τις κανονικές διαδικασίες επισκευής κυττάρων».

Μερίδα επιστημόνων υποστηρίζει ότι οι βλάβη στα κύτταρα που προκαλεί η ιονίζουσα ακτινοβολία, όταν είναι ελεγχόμενη, μπορεί να ενισχύσει τον οργανισμό, όπως ακριβώς γίνεται με την παραγωγή ελευθέρων ριζών ή/και τη περιορισμένη φλεγμονή κατά τη διάρκεια της φυσικής άσκησης.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η έκθεση σε συγκεκριμένα είδη ραδιενέργειας, γινόταν ηθελημένα εδώ και αιώνες για θεραπευτικούς σκοπούς. Χαρακτηριστικό και επιβεβαιωμένο, από την αρχαιότητα ως σήμερα, παράδειγμα αποτελούν οι ραδιενεργές Ιαματικές Πηγές.

Radiation Hormesis = Λίγη ραδιενέργεια κάνει καλό!

Μερίδα επιστημόνων επικαλούμενη την θεωρία Hormesis υποστηρίζει ότι η ραδιενέργεια μπορεί να έχει και ενισχυτική για τον ανθρώπινο οργανισμό επίδραση. 
Σύμφωνα με την Hormesis (από την ελληνική λέξη ορμή), οι αρνητικές επιπτώσεις από τοξικές ουσίες, ραδιενέργεια κλπ δεν είναι γραμμικώς ανάλογες με την ποσότητα της έκθεσης.
Συγκεκριμένες δόσεις είναι ωφέλιμες για τον οργανισμό αφού προκαλούν την διέγερση όλων των συστημάτων του οργανισμού για την επιδιόρθωση των προσωρινών βλαβών.
Συγκεκριμένα η περιοδική έκθεση σε μικρές ή μεσαίες δόσεις ραδιενέργειας (Radiation Hormesis):

•Προκαλεί ελεγχόμενες βλάβες στο DNA οι οποίες διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα και τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του γενετικού υλικού.

•Αναζωογονεί τα κύτταρα, ενεργοποιεί σημαντικά ένζυμα βοηθώντας στην ρύθμιση του στρες και καταστέλλει τον καρκίνο, την υπέρταση και το διαβήτη.

•Αποτελεί άσκηση για το ανοσοποιητικό σύστημα. «Είναι σαν να κάνουμε push ups» αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής πυρηνικής μηχανικής του πανεπιστήμιου της Μασαχουσέτης Gilbert Brown.

•Βελτιώνει σημαντικά τα ποσοστά επιβίωσης πειραματόζωων από την έκθεση σε υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας. Αντίστοιχα, οι κάτοικοι φυσικά ραδιενεργών περιοχών παρουσιάζουν τις μισές χρωμοσωματικές ανωμαλίες από τους υπόλοιπους όταν δεχτούν υψηλή δόση ακτινοβολίας.

•Είναι απαραίτητη για την φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, όπως οι βιταμίνες και τα μέταλλα, σύμφωνα με τον ερευνητή Δρ. Luckey. Ο ίδιος θεωρεί ότι ο σύγχρονος άνθρωπος με τη λιγοστή του επαφή με τον ήλιο και τη φύση υποφέρει από «έλλειψη ραδιενέργειας».

•Ήταν πολύ διαδεδομένη στις αρχές του 20ου αιώνα στην ιατρική κοινότητα. Ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος είχε προωθήσει τη χρήση ραδιενεργού ράδιου σε διάφορες θεραπείες. Το νερό με ράδιο πουλιόταν σαν ελιξίριο υγείας.

•Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση διαφόρων συμπτωμάτων με την τοποθέτηση ραδιενεργών πετρωμάτων σε διάφορα σημεία του σώματος (πωλούνται και στο ίντερνετ!).

•Εφαρμόζεται σε ολόκληρο το σώμα σαν εναλλακτική θεραπεία για τον καρκίνο. Έχει μάλιστα ενισχυτική επίδραση στον οργανισμό, σε αντίθεση με την υψηλότερη έντασης ιονίζουσα ακτινοβολία που χρησιμοποιείται τοπικά στις συνηθισμένες ακτινοθεραπείες και έχει πολλές παρενέργειες.

•Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αρθρίτιδας, άσθματος, και πληθώρας άλλων ασθενειών, σε δεκάδες ιαματικά λουτρά ραδιενεργού ραδονίου (radon spas) σε όλο τον κόσμο (στην Ελλάδα: στα Καμένα Βούρλα, την Ικαρία κ.α.).

Περισσότερες πληροφορίες στο http://www.home-biology.gr/index.php/epiptoseis-radienergeias
Home Biology: Η μεγαλύτερη ελληνική πηγή πληροφόρησης για τις πηγές και τις επιπτώσεις της σύγχρονης ηλεκτρομαγνητικής ρύπανσης.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s